Celem Rejestru Niespokrewnionych Dawców Szpiku IHiT jest koordynacja wszystkich czynności zmierzających do pobrania i przeszczepienia komórek macierzystych (szpiku) od optymalnie dobranego dawcy potrzebującemu choremu. Cele te realizujemy poprzez:

1. Rekrutację ochotników do rejestru, obejmującą ocenę przydatności zdrowotnej oraz wykonanie wstępnych badań zgodności tkankowej (HLA),

2. Udostępnianie zgromadzonych danych HLA krajowym i zagranicznym ośrodkom transplantacji szpiku w celu jak najszybszej identyfikacji potencjalnego dawcy szpiku. W tym celu przesyłamy dane do Bone Marrow Donor Worldwide,

3. Określenie szansy powodzenia doboru dawcy szpiku (przekazujemy tę informację bezpłatnie lekarzom i samym chorym),

4. Określenie sposobu dobrania optymalnego dawcy dla potrzebującego chorego i koordynacja doboru.

5. Wykonanie uzupełniających badań określających stopień zgodności na zlecenie ośrodków transplantacji szpiku,

6. Przeprowadzenie ostatecznej kwalifikacji zdrowotnej dawcy przed oddaniem szpiku,

7. Organizację pobrania szpiku lub komórek macierzystych z krwi obwodowej,

8. Opiekę zdrowotną nad dawcą po oddaniu szpiku.

Rekrutacja nowych dawców szpiku przebiega w następujący sposób: Zgłaszająca się osoba wypełnia Ankietę Stanu Zdrowia Dawcy Szpiku, podpisuje Deklarację przystąpienia do rejestru, Kartę Poltransplantu oraz zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Następnie oddaje próbkę krwi (ok. 10 ml krwi z żyły) w celu wykonania wstępnych badań HLA i ew. testów określających aktualną przydatność zdrowotną. Do badań można być po małym, nie tłustym posiłku. Należy mieć przy sobie dowód osobisty (Nr PESEL). Wymagane warunki: wiek 18-50 lat, bardzo dobre zdrowie. Wymagana jest również dojrzałość i odpowiedzialność, którą oceniamy na podstawie wypełnionej ankiety stanu zdrowia dawcy. Świadomy dawca, na którym nam najbardziej zależy, to taki, który z jednej strony pragnie pomóc osobom chorym, ale z drugiej strony sam rezygnuje z zapisania się do rejestru dawców, jeżeli wiązałoby się to ze zwiększonym ryzykiem dla zdrowia przyszłego biorcy lub samego dawcy. Rekrutacja trwa około 20-30 minut.

Dane dawcy umieszczane są w bazie IHiT, z której udostępniane są poprzez stronę internetową Bone Marrow Donor Worldwide (www.bmdw.org) ośrodkom transplantacyjnym z całego świata. Część dawców z naszego rejestru zostanie poproszona o oddanie szpiku dla chorego z zagranicy.

Szansa na zgodność dwóch niespokrewnionych osób jest bardzo niska (jak 1 : 1 tysiąca do 1 : 100 tysięcy). Szansa dobrania zgodnego dawcy wzrasta w miarę zwiększania liczby zarejestrowanych osób. Jednocześnie dość znaczny odsetek chorych (20-25%) nie znajduje dawcy o wystarczającym stopniu zgodności HLA wśród zarejestrowanych obecnie ok. 9 mln. potencjalnych dawców na całym świecie. Dlatego też ciągle dążymy do zgromadzenia jak największej puli potencjalnych dawców, aby wśród nich znaleźli się ci zgodni z chorymi. Jednak większość osób w rejestrze nigdy nie zostanie poproszona o oddanie szpiku, bo nie będzie chorego, który posiadałby takie same antygeny HLA jak dawca.

Pobranie szpiku do transplantacji wykonywane jest tylko u dobranych dawców po ich ostatecznej kwalifikacji zdrowotnej pozwalającej na wykluczenie nadmiernego ryzyka zabiegu dla samego dawcy. Konieczna jest m.in. pełna wydolność układu krążenia, układu oddechowego i innych ważnych układów organizmu dawcy. Ostateczna kwalifikacja zdrowotna dawcy służy również zabezpieczeniu biorcy przed przeniesieniem chorób przenoszonych drogą krwi, na które biorcy szpiku są niezwykle wrażliwi zwłaszcza w okresie okołotransplantacyjnym.

Pobranie szpiku jest zabiegiem wykonywanym w znieczuleniu (najczęściej ogólnym - narkozie) i polega na nakłuciu kości miednicy (duże kości płaskie) i odessaniu małych porcji szpiku. Łącznie pobiera się ok. 1 litra szpiku (nie do uniknięcia jest domieszka krwi obwodowej), tak więc szpik aspiruje się na różnych głębokościach po to, aby pobrany szpik był możliwie bogatokomórkowy. Zabieg trwa ok. 1,5 do 2 godzin i jest połączony z 1-2 dniową hospitalizacją dawcy. Po zabiegu najczęściej dawca  nie odczuwa bólu i nie pozostają blizny.

Coraz częściej zamiast pobrania szpiku stosuje się pobranie komórek macierzystych krwi obwodowej. Jest ono poprzedzone podawaniem dawcy czynnika mobilizującego komórki ze szpiku do krwi  - w ciągu 5 dni poprzedzających pobranie. Sam zabieg polega na użyciu separatora komórkowego, który z jednej żyły dawcy pobiera krew małymi porcjami, oddziela komórki "szpiku" i zwraca pozostałą krew do drugiej żyły dawcy. W tym zabiegu pobiera się ostatecznie ok. 200 ml preparatu komórek macierzystych. Zabieg trwa ok. 4 godzin. Może zaistnieć konieczność dodatkowego pobrania w następnym dniu, aby ilość komórek była wystarczająca do podjęcia funkcji u biorcy.