Ważniejsze osiągnięcia naukowe Zakładu Biochemii (chronologicznie).

Prace nieoznaczone gwiazdką mają priorytet światowy a oznaczone gwiazdką priorytet krajowy.

1. Odkrycie, że płytki krwi uwalniają enzym alfa-6-fukozylotransferazę w czasie krzepnięcia krwi i aktywacji, oraz związek tego zjawiska z ploidią megakariocytów i pobudzeniem neutrofili. Biochemiczna charakterystyka enzymu.

• U. Bany-Łaszewicz, J. Kamińska, E. Klimczak-Jajor, J. Kościelak: The activity of alpha1,6-fucosyltransferase during human megakaryocytic differentiation. Cell Mol. Biol. Lett. 2004, 9, 145-152
• J. Kamińska, A. Wiśniewska, J. Kościelak: Chemical modifications of alpha1,6-fucosyltransferase define amino acid residues of catalytic importance. Biochimie, 2003, 85, 303-310
• J. Kamińska, M. Musielak, A. Nowicka, B. Woźniewicz, J. Kościelak: Neutrophils promote the release of alpha-6-fucosyltransferase from blood platelets through the action of catepsin G and elastase. Biochimie, 2001, 83, 739-742
• J. Kamińska, M.C. Glick, J. Kościelak: Purification and characterization of GDP-L-Fuc: N-acetyl beta-D-glucosaminide alpha1,6fucosyltransfrease from human blood platelets. Glycoconj. J. 1998, 15, 783-788
• J. Kościelak, J. Antoniewicz-Papis, E. Zdebska, S. Maj, B. Leszko: Activity of platelet alpha-6-fucosyltransferase is inversely related to blood platelet concentration. Acta Biochim. Pol. 1995, 42, 35-39
• J. Antoniewicz, K. Bykowska, E. Zdebska, J. Kościelak: Human platelets release alpha-6-L-fucosyltransferase upon activation. FEBS Lett. 1989, 244, 388-390
• J. Kościelak, T. Pacuszka, H. Miller-Podraza, H. Zdziechowska: Activities of fucosyltransferases in sera of leukaemic patients: platelet origin of serum alpha-6-L-fucosyltransferase. Biochem. Soc. Trans. 1987, 15, 603-606

2. Ustalenie, że zaburzenia glikozylacji wystepują we wszystkich trzech głównych typach wrodzonej niedokrwistości dyserytropoetycznej (CDA I, CDA II i CDA III), oraz zaproponowanie metody detekcji nosicielstwa genu typu II choroby (CDAN2). Ustalenie charakteru niedoboru glikozylacji białka prażka 3 w przypadku wrodzonego zaburzenia glikozylacji typu 1g.

• E. Zdebska, E. Mendek-Czajkowska, R. Płoski, B. Woźniewicz, J. Kościelak: Heterozygosity of CDAN II (HEMPAS) gene may be detected by the analysis of erythrocyte membrane glycoconjugates from healthy carriers. Haematologica, 2002, 87, 126-130
• E. Zdebska, E. Gołaszewska, J. Fabijańska-Mitek, H. Schachter, H. Shalev, H. Tamary, H. Sandstrom, A. Wahlin, J. Kościelak: Glycoconjugate abnormalities In patients with congenital dyserythropoietic anemia type I, II and III. Br. J. Haematol. 2001, 114, 907-913
• E. Zdebska, M. Adamczyk-Popławska, J. Kościelak: Glycophorin A in two patients with congenital dyserythropoietic anemia type I and type II is partly unglycosylated. Acta Biochim. Pol. 2000, 47, 773-9
• E. Zdebska, B. Woźniewicz, A. Adamowicz-Salach, J. Kościelak.: Short report: erythrocyte membranes from a patient with congenital dyserythropoietic anemia type I (CDA-I) show identical, although less pronounced, glycoconjugate abnormalities to those from patients with CDA-II (HEMPAS). Br. J. Haematol. 2000, 110, 998-1001
• E. Zdebska, V. Anselstetter, T. Prauze, A. Chełstowska, H. Heimpel, J. Kościelak: Glycolipids and glycopeptides of red cell membranes In congenital dyserythropoietic anemia type II (CDA II). Br. J. Haematol. 1987, 66, 385-391
• E. Zdebska, B. Bader-Meunier,  P.O. Schischmanoff, T. Dupre, N. Seta, G. Tchernia, J. Kościelak, J. Delaunay: Abnormal glycosylation of red cell membrane band 3 in the congenital disorder of glycosylation Ig. Pediatr. Res. 2003, 54, 224-229

3. Opis nowej mikrometody oznaczania składu molowego cukrów w glikoproteinach rozdzielanych metodą elektroforezy w żelu poliakrylamidowym (przedtem oznaczano tylko stosunki molowe) i jej zastosowanie

• E. Zdebska, J. Kościelak: A single-sample method for determination of carbohydrate and protein contents glycoprotein bands separated by sodium dodecyl sulfate-polyacrylamide gel electrophoresis. Anal. Biochem. 1999, 275, 171-179

4. Ustalenie obecności kowalentnie związanych kwasów tłuszczowych w białku prążka 3.

• E. Zdebska, J. Antoniewicz, J. Kościelak: Characterization and quantitation of fatty acids covalently bound to erythrocyte membrane proteins: anion transporter contains 1 mol of fatty acid thiol ester. Arch. Biochem. Biophys. 1989, 273, 223-229

5. Charakterystyka struktury nowego gangliozydu serii "c"

• Z. Bartoszewicz, J. Kościelak, T. Pacuszka: Structure of a new disialoganglioside GD1c from spontaneous murine thymoma. Carbohydr Res. 1986, 151, 77-88

6.      Hipoteza na temat funkcji grup krwi układu ABO i glikosfingolipidów

·        J. Kościelak. A possible biological function of carbohydrate structures which are typical of erythrocytes. Med. Biol. 1986, 64, 331-334.

·        J. Kościelak. A hypothesis on the biological role of ABH, Lewis, and P blood group determinant structures in glycosphingolipids and glycoproteins. Glycoconj J. 1986, 3, 95-108.

7. Ustalenie obecności glikozylotransferaz grupowych w błonach erytrocytów człowieka, metody przydatnej w charakterystyce fenotypów grup krwi układu ABO; biosynteza glikolipidowego epitopu  H  w glikolipidzie, znalezienie alfa-2-fukozylotransferazy H w szpiku człowieka

• J. Kościelak, B. Lenkiewicz, J. Zieleński, H. Seyfried: Weak A phenotypes possibly caused by mutation. Vox Sang. 1986, 50, 187-90
• T. Pacuszka, J. Kościelak: Enzymatic synthesis of H-active pentaglycosylceramide by human bone marrow fucosyltransferase. Arch. Immunol. Ther Exp. 1978, 26, 121-125
• T. Pacuszka, J. Kościelak: Enzymatic synthesis of two fucose-containing glycolipids with fucosyltransferases of human serum. Eur. J. Biochem. 1976, 64, 499-506
• J. Kościelak, T. Pacuszka, W. Dzierżkowa-Borodej: Activity of B-gene-specified galactosyltransferase in individuals with Bm phenotypes. Vox Sang. 1976, 30, 58-67
• T. Pacuszka, J. Kościelak, H. Seyfried, I. Walewska: Biochemical, serological and family studies in individuals with Cis AB phenotypes. Vox Sang. 1975, 29, 292-300
• T. Pacuszka, J. Kościelak. ą1-2Fucosyltransferase of human bone marrow. FEBS Lett 1974, 41, 438-351.

8. Odkrycie i charakterystyka poliglikozyloceramidów, glikolipdów o niespotykanej dotąd złożoności i będących pierwszymi opisanymi laktozaminoglikanami. Ustalenie, że są one  nośnikami epitopów A,B, H, Ii w krwinkach czerwonych człowieka.

• E. Zdebska, R. Krauze, J. Kościelak: Structure and blood-group I activity of poly(glycosyl)- ceramides. Carbohydr. Res. 1983, 120, 113-130
• J. Zieleński, J. Kościelak Sera of i subjects have the capacity to synthesize the branched GcNAc�1-6GlcNac�1-3Gal...structure. FEBS Lett 1983,  163, 114-118.
• J. Zieleński, J. Kościelak: The occurence of two novel N-acetylglucosaminyltransferase activities in human serum. FEBS Lett. 1983, 158, 164-168
• E. Zdebska, A. Magnuska, H. Miller-Podraza, B. Lenkiewicz, J. Kościelak: Complexity of glycolipids in erythrocyte membranes is promoted by beta-galactoside alfa-1-2 fucosyltransferase. Adv. Exp. Med. Biol. 1982, 152, 365-368     
• E Zdebska, A. Magnuska, G. Kuśnierz, H. Seyfried, J. Kościelak: Both polyglycosylceramides and polyglycosylpeptides are unbranched in i erythrocytes. FEBS Lett. 1980, 120, 33-36
• Z. Wilczyńska, H. Miller-Podraza, J. Kościelak: The contribution of different glycoconjugates to the total ABH blood group activity of human erythrocytes. FEBS Lett, 1980, 112, 277-279
• E. Zdebska, A Magnuska, G Kuśnierz, H. Seyfried, J. Kościelak. Both polyglycosylceramides and polyglycosylpeptides are unbranched in i erythrocytes. FEBS Lett. 1980,  120,  33-36.
• J. Kościelak, E. Zdebska, Z. Wilczyńska, H. Miller-Podraza, W. Dzierżkowa-Borodej. Immunochemistry of Ii-active glycosphingolipids of erythrocytes. Eur. J. Biochem. 1979, 96, 331-337
• E. Zdebska, J. Kościelak: Studies on the structure and I-blood-group activity of poly(glycosyl)ceramides. Eur. J. Biochem. 1978, 91, 517-525  
• J. Kościelak, H. Miller-Podraza, R. Krauze, A. Piasek: Isolation and characterization of poly(glycosyl) ceramides (megaloglycolipids) with A, H, and I blood-group activities. Eur. J. Biochem. 1976, 71, 9-18
• Gardas, J. Kościelak: Megaloglycolipids-unusually complex glycosphingolipids of human erythrocyte membrane with A, B, H, and I blood group specificity. FEBS Lett, 1974, 42, 101-104

9. Charakterystyka glikolipidów grupowych o małej złożoności układu ABO erytrocytów człowieka i wpływ agregacji glikolipidów na aktywność grupową w testach kompetywnych

• J. Kościelak, A. Piasek, H. Górniak, A. Gardas, A. Gregor: Structures of fucose-containing glycolipids with H and B blood-group activity and of sialic acid and glucosamine-containing glycolipid of human-erythrocyte membrane. Eur. J. Biochem. 1973, 37, 214-225
• J. Kościelak: Blood group a specific glycolipids from human erythrocytes. Biochim. Biophys. Acta 1963, 78, 313-328
• J. Kościelak: Reversible inactivation of blood-group A and B substances from red cells. Nature 1962, 194, 751-752
• J. Kościelak, K. Zakrzewski: Substance from erythrocytes of blood group A. Nature 1960, 187, 516-517.

10. Ustalenie immunogenności glikosfingolipidów

• J. Kościelak, S. Hakomori, R. W. Jeanloz. Glycolipid antigen and its antibody. Immunochemistry. 1968, 5, 441-455

11. Odkrycie RNA w  antygenie Australia

• W. Jóźwiak, J. Kościelak, K. Madaliński, W.J. Brzosko, A Nowosławski, M. Kloczewiak. RNA of Australia antigen. Nat. New Biol. 1971, 229, 92, 94

12. Charakterystyka nowej nieprawidłowej hemoglobiny Radom

• K. Murawski, S. Carta, M. Sorcini, L. Tentori, G. Vivaldi, E. Antonini, M. Brunori, J. Wyman, E. Bucci, A. Rossi-Fanelli: Observations on the structure and behavior of hemoglobin MRadom. Arch Biochem. Biophys. 1965, 111, 197-201

13. Opis przypadku niedoboru reduktazy methemoglobiny

• J. Muller, K. Murawski, Z. Szymanowska, A. Koziorowski, L. Radwan: Hereditary deficiency of NADPH-2-methaemoglobin reductase. Acta Med. Scand. 1963, 173, 243-247*

14. Wdrożenie w Polsce metody frakcjonowania białek osocza metoda Cohna. Metodę przekazano do przemysłu.

• K. Zakrzewski. Preparatyka oczyszczonych frakcji białkowych osocza ludzkiego. Pol. Arch. Med. Wewn. 1953, 23, 1003-1012*
• J. Kościelak, Z. May, K. Zakrzewski: Wartość gamma-globulin (Immunoglobulin Instytutu Hematologii) w zapobieganiu odrze. Pediatr. Pol. 1955, 30, 175-180*
• J. Kościelak, L. Kornacka:  Otrzymywanie, właściwości i zastosowanie kliniczne gamma-globuliny ludzkiej. Pol. Tyg. Lek. 1954, 9, 535-540*

15. Opracowanie metody frakcjonowania dekstranu*. Metodę przekazano do ZSRR.

• Z. Czechowska, J. Dubrowski, A. Hausman, E. Kostrzewska, J. Krysiak, K. Murawski, J. Panasewicz, K. Zakrzewski: Poliglukan - roztwór częściowo shydrolizowanego dekstranu o działaniu przeciwwstrząsowym. Pol. Arch. Med. Wewn. 1954, 24, 1-17*

16. Opracowanie metody produkcji aminokwasów do wlewań dożylnych. K. Zakrzewski, A. Gryszkiewicz patent, przekazano do przemysłu*