• Rejestr Niespokrewnionych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej

Lokalizacja: ul. Chocimska 4 (Budynek Przychodni Specjalistycznej IHiT), parter, pok. 100,

tel. 849 36 51 w. 103, tel./fax: (22) 646 85 79, e-mail: szpik@ihit.waw.pl

• Pracownia Zgodności Tkankowej,

 Pracownicy:

Dr n. med. Jacek Nowak - Kierownik Samodzielnej Pracowni

Mgr Renata Mika-Witkowska - asystent

Mgr Małgorzata Zajko - asystent

Mgr Patrycja Łopacz - asystent

Mgr Marta Rogatko-Koroś - młodszy asystent

Techn. anal. med. Jadwiga Sak-Budzisz - analityk medyczny

Halina Podgórska (50% czasu)

Samodzielna Pracownia Immunogenetyki zajmuje się:

- Wykonywaniem badań antygenów zgodności tkankowej (HLA) klasy I i II

• Genotypowaniem HLA-A, B, Cw, DRB1, DQB1 o niskiej rozdzielczości
• Genotypowaniem HLA-A, B, Cw, DRB1, DQB1 o wysokiej rozdzielczości
• Serologicznym typowaniem HLA klasy I
• Serologicznym typowaniem HLA-B27
• Wykrywanie przeciwciał anty-HLA

- Immunogenetycznym doborem niespokrewnionych i rodzinnych dawców szpiku (komórek hemopoetycznych) do transplantacji allogenicznych. Dobór obejmuje:

• poszukiwanie dawców w rejestrach krajowych i zagranicznych,
• wykonywanie genotypowania alleli HLA,
• poradnictwo w zakresie immunogenetycznej selekcji optymalnego dawcy rodzinnego lub niespokrewnionego.
• koordynację dodatkowych badań dobranych niespokrewnionych dawców szpiku.
• koordynację pobrania i transportu szpiku od dobranych dawców z kraju i zagranicy.

- Rekrutacją krajowych niespokrewnionych dawców szpiku do rejestru IHiT.

- Działalnością naukową - wypracowywaniem standardów immunogenetycznego doboru dawcy, badaniami genetyki populacyjnej.

Do zakresu działania Samodzielnej Pracowni Immunogenetyki wchodzą następujące procedury specjalistyczne:

- Realizacja Programów Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia:

• Program Doboru Niespokrewnionych Dawców Szpiku
• Program Rozwoju Ogólnopolskiego Centralnego Rejestru Niespokrewnionych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej Poltransplant.

- Dobór rodzinnych dawców szpiku

• Wstępne typowanie HLA rodziny i chorego
• Selekcja dawcy rodzinnego do dalszych badań
• Potwierdzające genotypowanie pary dawca / chory
• Ekspertyza immunogenetyczna szerokiej rodziny chorego w przypadkach braku zgodnego rodzeństwa

• Coroczne kursy w ramach CMKP w zakresie: metodyki badania głównego układu zgodności tkankowej, znaczenia HLA w transplantologii, transfuzjologii i diagnostyce, uwarunkowań immunogenetycznego doboru dawców komórek hemopoetycznych.
• Indywidualne szkolenia w ramach specjalizacji w dziedzinie hematologii, transfuzjologii i analityki klinicznej

1. Grant KBN nr 2 P05E 12626 pt. "Polimorfizm alleli HLA-A, B, Cw, DRB1 i DQB1 w polskiej populacji: wewnętrzne sprzężenia genowe i dystans genetyczny w stosunku do innych populacji. - 2004-2006,
2. Ekspertyza naukowa Ministerstwa Zdrowia pt. "Znaczenie prognostyczne grup alleli HLA klasy I (A, B, Cw) oraz indywidualnych alleli grupy DRB1*15/16 w przebiegu nieziarniczych chłoniaków złośliwych (NChZ)" - 2003-2004.
3. Sprzężone niezgodności HLA u niespokrewnionych dawców szpiku - Plan naukowy IHiT, nr 4.3.1/2005
4. Algorytm określania segregacji haplotypów HLA u niespokrewnionych osób - Plan naukowy IHiT, nr 4.3.2/2005
5. Znaczenie HLA-Cw dla doboru niespokrewnionych dawców szpiku  Plan naukowy IHiT, nr 4.3.1/2004
6. Allele czy haplotypy: czego naprawdę poszukujemy u niespokrewnionych dawców szpiku - Plan naukowy IHiT, nr 4.3.2/2004
7. Porównanie wyników typowania HLA klasy I uzyskanych metodami serologicznymi i molekularnymi - Plan naukowy IHiT, nr 4.10/2002-2003
8. Analiza przypadków znajdowania rodzinnego dawcy szpiku dla chorych, którzy nie mają zgodnego w HLA rodzeństwa - Plan naukowy IHiT, nr 4.08/2001
9. Analiza częstości antygenów HLA w populacji polskiej  Plan naukowy IHiT, nr 4.13/1999-2000
10. Dotychczasowe doświadczenia w organizacji i działaniu Rejestru Niespokrewnionych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej IHiT  Plan naukowy IHiT, nr 4.07/2000

- Department de Hematologie, Centre Hospitalier Lyon-Sud, France

• wspólna realizacja ekspertyzy MZ.

- Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN / Dolnośląskie Centrum Transplantacji Komórkowych, Wrocław

• wspólna realizacja grantu KBN

- Stała współpraca z polskimi ośrodkami transplantacji szpiku akredytowanymi w EBMT, jako ośrodek doboru dawców dla:

• Kliniki Hematologii i Ośrodka Transplantacji Szpiku Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach (CIC 677)
• Kliniki Hematologii Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu (CIC 730),
• Ośrodka Transplantacyjnego Instytutu Pediatrii Akademii Medycznej im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu (CIC 641),
• Oddziału Przeszczepowego Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN we Wrocławiu (CIC 538),
• Ośrodka Transplantacji Szpiku i Kliniki Hematologii Akademii Medycznej w Gdańsku (CIC 799),
• Kliniki Hematologii i Onkologii Dziecięcej Akademii Medycznej w Lublinie (CIC 678),
• Kliniki Hematologii i Onkologii Dziecięcej Akademii Medycznej we Wrocławiu (CIC 817).

- Współpraca z Poltransplantem w realizacji Programów Polityki Zdrowotnej finansowanych przez Ministerstwo Zdrowia za pośrednictwem Poltransplantu.

- Systematyczny udział w międzynarodowych sprawdzianach jakości typowania i genotypowania HLA przeprowadzanych przez:

• Department for Blood Group Serology, Medical University of Vienna, Austria.
• Ludwik Hirszweld Institute of Immunology and Experimental Therapy, Polish Academy of Science, Wrocław Poland.

- Współpraca z World Marrow Donor Association

• Rejestr jest członkiem WMDA od 2000 r. (Full voting membership)
• Stały udział w wypracowywaniu i zatwierdzaniu międzynarodowych standardów współpracy rejestrów dawców szpiku
• Bezpośrednie przygotowanie recenzji akredytacyjnej rejestru National Marrow Donor Program

- Współpraca z Bone Marrow Donor Worldwide

• Rejestr IHiT posiada autoryzację BMDW jako Unrelated Bone Marrow Donor & Cord Blood Registry [PL2} oraz [WACB] od 1999 r.
• Co miesiąc dostarczamy aktualne dane immunogenetyczne (bez danych osobowych) wszystkich dawców rejestru i jednostek krwi pępowinowej,
• Mamy możliwość przeglądania danych immunogenetycznych wszystkich rejestrów dawców i banków krwi pępowinowej z całego świata poprzez internet http://www.bmdw.org.

- Stała współpraca międzynarodowa z 60 rejestrami niespokrewnionych dawców szpiku z całego świata - w ramach poszukiwania, doboru i badań kwalifikacyjnych dawców oraz opracowań naukowych.

Osiągnięcia:

• Nagroda Merit Avard dla Dr Jacka Nowaka za wysoką wartość merytoryczną zaprezentowanej pracy: "ANALYSIS OF HLA FREQUENCIES IN HEALTHY INDIVIDUALS OF UNRELATED BONE MARROW AND CORD BLOOD REGISTRY OF WARSAW, POLAND" - Komitet Naukowy 13-th International Histocompatibility Workshop and Congress, Seattle, May 18-22, 2002.
• Udział kierownika Rejestru IHiT w Komisji Akredytacyjnej WMDA i recenzja akredytacyjna największego na świecie pod względem liczebności rejestru, tj. USA - National Marrow Donor Program.
• Udział w organizacji międzynarodowej konferencji - Conference of Polish Society of Immunogenetics on: "Standardisation of Donor Recipient Matching in Transplantation: the presence and perspectives in Central-East European Associated States", Warsaw, 28-29.04.2003;
• Autoryzacja Rejestru przez Bone Marrow Donor Worldwide

- zgłoszenie ponad 6 000 dawców do bazy światowej (Poland-Warsaw),
- jako jedyny rejestr w Polsce zgłosiliśmy posiadane jednostki krwi pępowinowej po karencji do bazy światowej (Poland-Warsaw CORD);

• Członkowstwo Rejestru w World Marrow Donor Association (dobranie zgodnego dawcy dla 148 chorych)
• Nadzór merytoryczny nad opracowaniem programu komputerowego ML-EM-HW v. 5.2 do badań w zakresie genetyki populacyjnej (wyliczanie populacyjnych częstości genów i haplotypów oraz określanie siły sprzężeń genowych);
• Nagroda Rektorska I St. za pracę: The association of HLA with psoriasis - WAM im. B. Szareckiego 1997 r.

1. Nowak J., Mika-Witkowska R., Siwik D., Zajko M., Łopacz P., Sak-Budzisz J. Porównanie wyników typowania antygenów HLA klasy I uzyskanych metodami serologicznymi i molekularnymi - analiza błędów. Comparison of HLA class I typing by serological and DNA-based methods - analysis of errors of the results. Acta Haematol Pol 2004, 35 (2), 251-7.
2. Nowak J., Gronkowska A., Brojer E. Analysis of HLA frequencies in healthy individuals of Unrelated Bone Marrow Donor and Cord Blood Registry of Warsaw, Poland. HLA 2004: Immunobiology of the Human MHC. (Hansen JA and Dupont B, eds), Volume I , IHWG Press, Seattle, WA, 2004.
3. Nowak J. Częstości antygenów HLA w polskiej populacji. w Sankowska M., Kauc L., red., Transplantacja szpiku. Warszawa, Medyk Press, 2004, 237-44.
4. Nowak J., Gronkowska A. Uwarunkowania poszukiwań i doboru dawców szpiku do transplantacji. Wiadomości Lekarskie 2004, 57 (9-10): 477-81.
5. Nowak J., Warzocha K. "Numbers" or haplotypes: what we really search for in unrelated donors. Focus on Immunology Research - in press. .
6. Nowak J. Selection of the optimal unrelated donor of hematopoietic stem cell from the registry point of view. Reports of Practical Oncology and Radiotherapy, 2005 - in press
7. Nowak J., Mika-Witkowska R., Zajko M. Łopacz. P. Reliability of HLA-Cw data collected in unrelated bone marrow registry and their usefulness for preliminary donor selection. International Journal of Immunogenetics. - in press.
8. Nowak J., Gronkowska A., Brojer E. Analysis of HLA frequencies in donor population of Unrelated Bone Marrow Donor and Cord Blood Registry of Institute of Haematology and Blood Transfusion. Central-European J. Immunol. 2002; 27(3), 97-115.
9. Nowak J. Dobór dla chorych i rekrutacja niespokrewnionych dawców szpiku w Polsce. Acta Haematol Pol 2002, 33 (4), 417-30.
10. Nowak J., Gronkowska A., Brojer E. Poszukiwanie rodzinnego dawcy szpiku dla chorych nie posiadających zgodnego w HLA rodzeństwa. Acta Haematol Pol 2002, 33(3), 309-16.
11. Brojer E., Nowak J. Zasady typowania antygenów HLA oraz doboru dawcy do przeszczepu szpiku. Acta Haematologica Polonica 2001, 32, suplement 1, 26-33.
12. Nowak J.,Zabielski S.,Kłos M. The associations of HLA with psoriasis. Central-European Journal of Immunology 1996, 21, 226-9.
13. Sułek K.,Kłos M.,Dańczak-Ginalska Z.,Meder J.,Kukołowicz P.,Gajewski P., Morawska M.,Czermińska M.,Nowak J.,Jarczewska M i wsp. Pierwsze własne doświadczenia z allo- i autotransplantacją krwiotwórczych komórek macierzystych. Wiadomości Lekarskie 1990, 43(23-24), 1155-63.
14. Jędrzejczak W.W.,Matej H.,Szczylik C.,Pojda Z.,Ratajczak M.Z.,Myc A.,Siekierzyński M.,Kansy J.,Kłos M.,Rybicki Z.,Dumański Z.,Zaborowski P., Żaboklicki S., Nowakowska E., Urbanowska E., Nowak J. Allogeniczne przeszczepy szpiku identycznego w układzie HLA. Pierwsze wyniki. Polski Tygodnik Lekarski 1988, 43(5), 125-30.