Instytut Hematologii i Transfuzjologii jest głównym w kraju ośrodkiem naukowym w zakresie swoich dyscyplin tytułowych, a jego pracownicy są w nich specjalistami krajowymi. Prowadzi prace o charakterze klinicznym, aplikacyjnym i podstawowym. Instytut Hematologii i Transfuzjologii razem z Krajowym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa nadzoruje i organizuje pod względem merytorycznym pracę Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (dawniej Stacji Krwiodawstwa), których jest obecnie w kraju 21. W zakresie swoich dziedzin jest organem doradczym, a w niektórych sprawach również wykonawczym resortu zdrowia. Jest ośrodkiem szkoleniowo-dydaktycznym dla lekarzy, który współpracuje z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego.

Specyfiką działalności Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, która odróżniała go od innych instytutów resortowych, była działalność produkcyjna, polegająca na opracowywaniu i uruchamianiu w małej skali produkcji leków krwiopochodnych, krwiozastępczych oraz zestawów i odczynników diagnostycznych. Leki i zestawy przekazywano następnie do przemysłu. Były one również przez pewien czas wytwarzane na miejscu (np. albuminy, immunoglobuliny, immunoglobulina anty-D i anty-HBs). Niestety ta pożyteczna dla Służby Zdrowia i kraju działalność została zaniechana z powodu złych warunków lokalowych.

W Instytucie istnieją kliniki (hematologiczna, chorób wewnętrznych i hematologii, transplantacji komórek krwiotwórczych, chirurgii ogólnej i hematologicznej, łącznie o 146 łóżkach), zakłady (biochemii, fizjopatologii, immunologii hematologicznej i transfuzjologicznej, transfuzjologii i organizacji służby krwi), samodzielne pracownie (mikrobiologii, radiologii, patomorfologii, analityki klinicznej, krzepnięcia krwi i hemostazy, badań nad porfirią) oraz przychodnia specjalistyczna (w tym poradnie: chorób krwi, skaz krwotocznych, chirurgiczna, porfiryczna i immunopatologii ciąży). Przy Instytucie działa Krajowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.

W Instytucie Hematologii i Transfuzjologii jest obecnie zatrudnionych 76 pracowników naukowych, w tym 11 profesorów, 9 doktorów habilitowanych, 30 doktorów i 26 asystentów. Większość z nich zdobyła stopnie i tytuły w Instytucie, który od 1971 r. ma uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk medycznych, a od 1975 r. - doktora habilitowanego nauk medycznych.

Pracownicy Instytutu publikują rocznie średnio około 60-80 prac naukowych, z których część ukazuje się w liczących się czasopismach międzynarodowych oraz kilka podręczników i monografii.

Rocznie w klinikach Instytutu leczy się około 5000 chorych i przeprowadza 700-800 operacji, w tym 50-60 operacji u chorych na hemofilię, Przychodnia Specjalistyczna przyjmuje około 30000 pacjentów z całego kraju. Poradnia dla Chorych na Hemofilię udziela ponad 4500 porad i wykonuje ok. 3000 zabiegów. Pracownia Badań nad Porfirią udziela ponad 900 porad ambulatoryjnych w ciągu roku.

 
Budowa nowej siedziby Instytutu: strona południowa i południowo-wschodnia

Instytut Hematologii zajmuje budynki będące w przeważającej części pomieszczeniami dawnego szpitala zakaźnego. Ciasnota jest obecnie istotnym czynnikiem hamującym dalszy rozwój Instytutu. Stan ten istnieje od wielu lat. W 1973 r. Rząd podjął decyzję o wybudowaniu nowego Instytutu Hematologii, która pozostała niestety na papierze. W roku 1997 Rząd wyasygnował na budowę nowej siedziby 4 miliony zł, które przekazano do Zarządu Inwestycji Centralnych Ministerstwa Zdrowia, jako Inwestora Zastępczego. Środki te wykorzystano na wykonanie części projektu i wybudowanie fundamentów budynku klinicznego. Całość kosztów budowy oszacowano na sumę 300 milionów złotych. Po 3 latach w 2000 r. przekazano z budżetu 2 miliony złotych, co pozwoliło jedynie na zabezpieczenie przed zniszczeniem już wykonanych prac budowlanych. Z braku środków w budżecie w 2001 r. podjęto decyzję o ograniczeniu inwestycji do 80 milionów złotych i jej realizacji w ciągu 3 - 4 lat angażując po około 20 milionów złotych rocznie. Planowane zakończenie inwestycji w latach 2004/2005.

 

Budowa nowej siedziby Instytutu: strona północna i północno-zachodnia