W latach II Wojny Światowej polska medycyna nie brała udziału w postępie wiedzy, kraj został straszliwie zniszczony, kadra lekarska i naukowa przetrzebiona. Po wojnie należało uchronić ludność przed chorobami zakaźnymi, nadrobić zapóźnienia wojenne, wyszkolić nowych lekarzy. Podobna sytuacja istniała po I Wojnie Światowej i podobne były posunięcia rządów. Wystarczy przypomnieć masowe szczepienia ludności, kolumny sanitarne, rozbudowę wydziałów lekarskich na uniwersytetach i tworzenie nowych instytucji zdrowia publicznego. Tymi ostatnimi były m.in. instytuty państwowe o profilu medycznym. W drugiej Rzeczypospolitej były nimi Państwowy Zakład Higieny i jego filie czyli Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne. Można by je nazwać instytutami resortowymi gdyby nie to, że samodzielne Ministerstwo Zdrowia istniało przed wojną tylko przez pierwsze 6 lat po odzyskaniu niepodległości. Do wykonywania określonych zadań powoływano instytuty resortowe również po Wojnie Światowej. Korzystano w tym względzie także ze wzorów ZSRR. Należy przypuszczać, że w ZSRR również naśladowano wzory wcześniej powstałych instytutów w wysoko rozwiniętych krajach Zachodu, m. in. w USA. Przykładami są Narodowe Instytuty Zdrowia "National Institutes of Health"), których początki sięgają roku 1887, kiedy na Staten Island powstało "Laboratory of Hygiene" oraz "Food and Drug Administration" zorganizowane w roku 1862, początkowo jako "Bureau of Chemistry", a od roku 1930 już pod obecną nazwą. Później, w roku 1946, założono Ośrodek Badania Chorób Zakaźnych w Atlancie ("Center of Communicable Diseases"). Instytucja ta posiada obecnie szereg siostrzanych instytutów i laboratoriów na terenie całego terytorium USA.