Osiągnięcia - Krwiodawstwo

W kraju działa 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, które obejmują swym działaniem 16 województw oraz około 190 podległych im Oddziałów Terenowych. Polska Służba Krwi pracuje od wielu lat zgodnie ze współczesnymi zasadami obowiązującymi w krajach rozwiniętych oraz przepisami Rady Europy, Światowej Organizacji Zdrowia i Zrzeszenia Amerykańskich Banków Krwi. Zakład Transfuzjologii i Organizacji Służby Krwi prowadzi nadzór specjalistyczny nad działalnością tych placówek. Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa pobierają zarówno krew pełną jak i poszczególne składniki krwi, z których wytwarzają wiele specjalistycznych preparatów.

Należy podkreślić, że w Sekcji Krwiodawstwa Rady Europy zasiada dwóch ekspertów z Instytutu. Ponadto pracownicy Instytutu biorą udział w formułowaniu światowych standardów dla krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Od wielu lat krew i jej składniki pobierane są wyłącznie przy użyciu sprzętu jednorazowego użytku, do jednorazowych pojemników plastykowych umożliwiających preparatykę w układzie zamkniętym, co znacznie zwiększa bezpieczeństwo dawców oraz biorców. Szeroko realizowana jest podstawowa zasada nowoczesnego krwiodawstwa, zgodnie z którą z jednej donacji krwi powinno się uzyskiwać trzy składniki: krwinki czerwone, krwinki płytkowe i osocze. Coraz powszechniej stosuje się pobieranie składników krwi metodami aferezy, pozyskując od dawcy wybrane składniki krwi, co jest korzystne dla dawcy krwi i pozwala na racjonalne gospodarowanie składnikami krwi. Krew pobierana jest praktycznie wyłącznie od dawców honorowych, bardzo często w czasie tzw. ekip wyjazdowych w teren. Krew pobierana jest głównie do pojemników drugiej generacji (z roztworami wzbogacającymi), co pozwala przedłużenie okresu przechowywania krwinek czerwonych do 42 dni i krwinek płytkowych do 5 dni. Każdą jednostkę pobranej krwi bada się w kierunku obecności markerów czynników zakaźnych przenoszonych drogą krwi w tym w kierunku obecności wirusów przenoszonych przez krew (HIV, HBV i HCV). Instytut ocenia też częstość występowania zakażeń wirusowych u krwiodawców. Godnym podkreślenia są badania wyprzedzające, które Instytut prowadzi w odniesieniu do podtypów niektórych wirusów oraz wirusów nowoodkrywanych. Co jakiś czas bowiem, w literaturze światowej pojawiają się doniesienia na temat nowych wirusów, które mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla krwiolecznictwa. Często pojawiają się wtedy naciski społeczne lub ze strony przemysłu farmaceutycznego, aby wprowadzić w tym zakresie kosztowne badania dawców krwi. Do takich nacisków należy się ustosunkować, co właśnie robi Instytut.

Polska Służba Krwi realizuje program samowystarczalności w dziedzinie zaopatrzenia w krew i produkty krwiopochodne. Samowystarczalność ta została osiągnięta w przypadku krwi pełnej i jej składników, ale nie produktów osoczopochodnych. Ta ostatnia jest zresztą udziałem tylko niewielkiej liczby krajów na świecie.

W celu zmniejszenia deficytu dpowiedniej ilości czynników układu krzepnięcia krwi podpisano umowę z Czerwonym Krzyżem w Szwajcarii na dostawę wysokooczyszczonych czynników otrzymywanych z polskiego osocza.

W podsumowaniu - nasza Służba Krwi obecnie w niczym nie ustępuje Służbie Krwi w rozwiniętych krajach zachodu. Prawne uregulowanie działalności polskiej Służby Krwi, nad którą nadzór spełnia Instytut Hematologii i Transfuzjologii znalazło wyraz i potwierdzenie w Sejmowej Ustawie o Publicznej Służbie Krwi.